Acht jaar geleden kwam ik werken bij Over het IJ Festival. Het kantoor was gevestigd in een afgekeurde kantoorunit, waar het binnen waaide als het stormde en lekte als het regende. Precies zoals je het op een oude scheepswerf verwacht.

Waar soms in de winter de verwarming het niet deed en wij in cafés werkten, of met mutsen, handschoenen en sjaals achter onze bureaus kleumden. En in de keuken leefden muizen, heel veel muizen. Het kantoor was klein, te klein en er was weinig structuur binnen de organisatie. Maar we kregen het ieder jaar weer voor elkaar om een mooi festival neer te zetten, met kritiek van de kunstkenners en complimenten van het publiek, een stevig groeiend aantal bezoekers.

De afgelopen jaren heeft het festival zich inhoudelijk sterker neergezet, zonder het publiek te verloochenen. En nog steeds houden we kantoor in een tijdelijke unit, nu zonder muizen en de verwarming blijft het doen. En er is veel meer structuur, maar minder budget. De regels voor het werken op locatie zijn ook strenger geworden, veel mag niet meer. Wij proberen toch jaarlijks weer het onmogelijke te realiseren, met een klein team, voeten in de modder, wij doen het voor de kunst, voor het verhaal dat we willen vertellen.

De werf om ons heen is veranderd en wij zijn te lang hetzelfde gebleven. Het werd nostalgie, dat festival van ons, uit vervlogen tijden en dat klopt niet als je een festival van en over de stad wilt zijn. Voor dat laatste hebben we opnieuw gekozen. We willen ons verbinden met onze omgeving, met onze stad, met steden in het algemeen, met de wereld waarin wij leven. Omdat ik vind dat wij zelf kunnen bepalen hoe deze wereld eruit ziet en dat festivals als Over het IJ Festival hierin een belangrijke rol kunnen spelen. Een voorbeeld voor hoe wij die wereld kunnen bouwen samen met anderen, zoals met de gebruikers van de werf en met de bewoners van de stad. Kunst gaan wij inzetten als verbinder tussen een idee en de werkelijkheid, als smeermiddel, als innovator.

Onze cultuur brengt en houdt ons samen. Culturele verschillen maken het levendig in onze samenleving. Want zonder kunst is het leven maar saai en eentonig. Over het IJ Festival en haar makers zullen daarom gelukkig ook dit jaar weer genoeg leven in de brouwerij brengen, nog steeds op de plek waar het allemaal begon, de NDSM werf, en ook in Noord en langzaamaan steeds verder de stad in. Ik hoop dat iedereen van vroeger én nu er weer bij zal zijn!

Esther Lagendijk

Algemeen Directeur